احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
47
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
موهاى بزرگ در صورت ( ريش و سبيل ) و در تنه به شرط وجود مقدار زياد اين نوع هورمون در خون مىباشد . اما فوليكولهاى مو در ناحيه زير بغل و در ناحيهى اعضاى تناسلى در مقابل مقدار خيلى كم آندروژن نيز حساس بوده و باعث رويش مو در اين نواحى هم در مرد و هم در زن مىگردد . 2 - پرمويى فيزيولوژيكى ، دارويى و بيمارى در خانمها : رشد موهاى بزرگ در صورت و در بدن خانمها ممكن است ناشى از بعضى عوامل فيزيولوژيكى از قبيل بلوغ ، حاملگى و يائسگى باشد . همچنين بعضى از بيمارىهاى غدد ترشحكننده داخلى مثلا هيپوتيروئيديسم « 1 » يا كمكارى غده تيروئيد ممكن است باعث رشد غير طبيعى موهاى صورت و بدن خانمها شود . مصرف بعضى از داروها نيز از قبيل هورمون آندروژن و قرصهاى جلوگيرى از حاملگى حاوى پروژسترون و داروى مينوكسيديل « 2 » مىتوانند باعث رويشهاى موهاى بزرگ در صورت و در بدن خانمها شود . بههرحال در پرمويى دارويى ، موهاى ريز مىتوانند بدون ارتباط با ترشح غير عادى آندروژن تبديل به موهاى بزرگ در نواحى غير عادى گردند . بررسى علت واقعى پرمويى در خانمها هدف از بررسى يك بيمار مبتلا به هيرسوتيسم اين است كه از راه صحيح از علت واقعى ايجاد اين عارضه مطلع گردند تا بتوانند درباره درمان مؤثر و ثمربخش او اقدام نمايند . بهطور مثال با وجودى كه آزمايشهاى متعددى براى رسيدگى به فعاليت غدههاى فوق كليوى ، فعاليت تخمدانها و فعاليت غده هيپوفيز در دسترس هستند اما در مورد خانم جوانى كه داراى دورههاى عادت ماهيانه منظم بوده و يك يا چند حاملگى و تولد فرزند داشته است كمتر ممكن است احتياج به ارزيابى غدههاى ترشحكننده داخلى داشته باشد . اين فرد بيشتر در گروه ايديوپاتيك قرار مىگيرد كه تنها ممكن است اندكى افزايش در سطح هورمون تستوسترون در سرم خون او يافت شود . به نظر مىرسد كه نقص اين گروه افراد و شايد بزرگترين عيب آنها در افزايش حساسيت فوليكول موهاى صورت و بدنشان به تحريك آندروژن باشد . اما بر خلاف اين گروه در مورد خانمهاى مبتلا به آمنوره « 3 » يا فقدان عادت ماهيانه يا در مورد آنهايى كه عادت ماهيانه نامرتب و خونريزى مختصر دارند و يا آنهايى كه ساير علايم تحريك بيش از حد آندروژن را نشان مىدهند ، بررسى غدههاى ترشحكننده داخلى آنها لازم و ضرورى است . علائم افزايش هورمون مردانه در خانمها بروز علائم مردانه در خانمها در اثر ترشح زياد تستوسترون و ساير آندروژنها مىباشد . هر اندازه كه سطح آندروژن در خون بيشتر باشد علايم مردى شديدترى ظاهر مىشود . آثار و علايم افزايش آندروژن يا هورمونهاى مردانه در خانمها به اين شرح نمايان مىگردند : آكنه و افزايش ترشحات چربى در پوست ، بزرگ شدن كليتوريس « 4 » يا عضو منبسطشونده در آلت تناسلى زن ، كوچك شدن پستانها ، كلفت شدن صدا ، طاسى پيشانى - گيجگاهى ، افزايش تودههاى عضلانى بدن ، كم شدن عادت ماهيانه يا فقدان آن ، مشكلات جنسى ، رويش موهاى بزرگ در نواحى غير عادى براى زنان ، و تعريق بدبو يا ايجاد بوى بد بدن . چهره خانمها نبايد مانند آقايان ريش و سبيل درآورد و درصورتىكه مو درآورد بايد موها آنقدر نازك و ظريف باشد كه به چشم به خوبى ديده نشود . اما موى صورت بعضى خانمها به ضخامت مردان مىرسد كه علت آن متفاوت است . يكى از علتها تنظيم نبودن
--> ( 1 ) . Hypothyroidism ( 2 ) . Minoxidil ( 3 ) . Amenorrhea ( 4 ) . Clitoris